Mainmenu

Rembrandt Harmenszoon van Rijn (1606 - 1669)

Rembrandt van Rijn werd hoogstwaarschijnlijk in 1606 geboren in Leiden. Hij ging naar de Latijnse school en werd door zijn ouders ingeschreven aan de Universiteit van Leiden toen hij ongeveer veertien jaar was. Aangenomen wordt echter dat Rembrandt hier niet of nauwelijks heeft gestudeerd; in plaats daarvan ging hij van ca. 1620 tot 1623 in de leer bij de Leidse schilder Jacob Isaacsz. van Swanenburgh. Hier leerde hij de eerste beginselen van het schilderen. Vervolgens verbleef Rembrandt een half jaar in de werkplaats van Pieter Lastman in Amsterdam om zich te bekwamen in het schilderen van historiën, verhalende scènes uit de bijbel, de mythologie, klassieke en christelijke geschiedenis.

Na terugkeer in Leiden zette hij zijn eigen werkplaats op. Hier schilderde hij zijn vroegste bekende gedateerde en gesigneerde schilderij: De steniging van de Heilige Stefanus. In deze periode moet Rembrandt in nauw contact met zijn leeftijdgenoot, de schilder Jan Lievens hebben gestaan. In 1628 deed Gerard Dou zijn intrede in Rembrandts werkplaats, waar hij als eerste van een lange rij leerlingen gedurende drie jaar verbleef.

In 1631 begon Rembrandt in Amsterdam te werken voor de kunsthandelaar Hendrick van Uylenburgh. Mede dankzij diens brede netwerk behoren de vroege Amsterdamse jaren tot de meest productieve periode waarin hij vele portretten in opdracht schilderde. Zo kreeg hij, pas 25 jaar oud, de eervolle opdracht om de Amsterdamse chirurgijns te schilderen. Dit groepsportret, dat we kennen als De anatomische les van Dr Nicolaes Tulp, is nu een van de hoogtepunten van Rembrandts schilderijen in het Mauritshuis in Den Haag. Rembrandt schilderde echter niet alleen voor Amsterdammers, maar ook voor prestigieuze opdrachtgevers buiten Amsterdam, zoals stadhouder Frederik Hendrik en diens vrouw Amalia van Solms.

Amsterdam maakte Rembrandt kennis met de nicht van Hendrick van Uylenburgh, de burgemeestersdochter Saskia van Uylenburgh, met wie hij in 1634 trouwde. In datzelfde jaar trad hij toe tot het schildersgilde. Nadat het echtpaar in een huis aan de Nieuwe Doelenstraat had ingewoond bij Willem Boreel, verhuisde het in 1639 naar de Sint Antoniebreestraat, waar zij een eigen huis betrokken. Deze straat stond bekend om de vele kunstenaars die er huisden. We kennen dit woonhuis nu als het Rembrandthuis (door sommigen abusievelijk het Rembrandt Museum genoemd).

Nadat Rembrandt en Saskia driemaal een kindje kregen dat vlak na de geboorte stierf, werden zij in 1641 verblijd met de geboorte van Titus, die vernoemd werd naar Saskia’s zus Titia. Op 14 juni 1642 stierf Saskia, waarschijnlijk aan tuberculose. Ze werd in de Oude Kerk begraven. In Saskia’s sterfjaar 1642 voltooide Rembrandt Het korporaalschap van kapitein Frans Banning Cocq, beter bekend als De Nachtwacht, het beroemdste van alle schilderijen van Rembrandt.

Na Saskia’s dood kreeg Rembrandt een verhouding met Geertje Dircx, een weduwe die hij had aangenomen als verzorgster van zoon Titus. Deze verhouding zou tot 1649 duren, toen de twee in conflict kwamen. Hierna kreeg Rembrandt een relatie met zijn dienstmeisje Hendrickje Stoffels. Zij werd openlijk berispt door de Gereformeerde Kerk, omdat zij in ‘hoererij’ met Rembrandt zou leven. Ondanks dat Hendrickje zwanger werd van Rembrandts dochter Cornelia, trouwde het stel niet. Cornelia werd in 1954 gedoopt.

In Saskia’s sterfjaar 1642 voltooide Rembrandt Het korporaalschap van kapitein Frans Banning Cocq, beter bekend als De Nachtwacht, het beroemdste van alle schilderijen van Rembrandt.

Na Saskia’s dood kreeg Rembrandt een verhouding met Geertje Dircx, een weduwe die hij had aangenomen als verzorgster van zoon Titus. Deze verhouding zou tot 1649 duren, toen de twee in conflict met elkaar kwamen. Hierna kreeg Rembrandt een relatie met zijn dienstmeisje Hendrickje Stoffels. Zij werd openlijk berispt door de Gereformeerde Kerk, omdat zij in ‘hoererij’ met Rembrandt zou leven. Ondanks dat Hendrickje zwanger werd van Rembrandts dochter Cornelia, trouwde het stel niet. Cornelia werd in 1954 gedoopt.

De financiële situatie van Rembrandt was niet stabiel en in 1656 vroeg hij zelfs faillissement aan, omdat hij de leningen voor zijn huis niet meer kon afbetalen. De woning werd in 1658/1659 verkocht. Rembrandt en Hendrickje Stoffels huurden daarna een woning aan de Rozengracht, waar hij in zijn laatste jaren woonde. Hendrickje en Titus begonnen samen een kunsthandel en specialiseerden zich in de verkoop van de schilderijen van Rembrandt. Rembrandt kon zich verder wijden aan zijn kunstenaarsvak. Ondanks de schande van zijn faillissement kreeg hij nog enkele grote opdrachten. In 1661 schilderde hij een enorm doek met De samenzwering van de batavieren onder Claudius Civilis voor het Amsterdamse stadhuis dat op dat moment gebouwd werd. In 1662 kreeg hij nog een belangrijke opdracht, namelijk die voor De waardijns van het Amsterdamse lakenbereidersgilde, beter bekend als De staalmeesters. Ook dit schilderij behoort tot de beroemdste Rembrandt-schilderijen. In 1663 stierf Hendrickje, gevolgd in 1668 door Titus. Rembrandt zelf stierf een jaar na zijn zoon, in 1669. Hij werd in een gehuurd graf in de Westerkerk begraven.

Extra Rembrandt van Rijn informatie

De stijl van Rembrandt van Rijn:

Rembrandts stijl veranderde door de jaren heen. Zo kenmerkt zijn vroegste werk zich door bonte kleuren, die na enkele jaren plaats maken voor een sober palet met sterke lichtdonker-contrasten. Dramatisch verhalende historievoorstellingen uit de jaren 1630 worden in latere jaren gevolgd door sobere en ingetogen stukken. In tegenstelling tot de vanaf de jaren 1640 heersende trend van een gladde en gedetailleerd uitgevoerde werkwijze kenmerkt Rembrandts kunst zich door een vrije werkwijze met losse toets en een rijk gevarieerd verfoppervlak.

Terwijl veel schilders in de zeventiende eeuw zich specialiseerden in een bepaald type voorstelling, vinden we bij Rembrandt een breed scala aan onderwerpen. Aan het scala van tronies (figuren in fantasiekleding), zelfportretten, historie- en genrestukken uit zijn beginjaren voegde hij begin jaren 1630 portretten en eind jaren 1630 landschappen toe. Rembrandts veelzijdigheid als kunstenaar komt niet alleen tot uiting in een grote variëteit aan onderwerpen, maar ook in het feit dat hij zich niet beperkte tot één medium. Naast schilderkunst beheerste hij ook de prent- en tekenkunst.

Bekende schilderijen van Rembrandt van Rijn:

  • De Nachtwacht
  • De Staalmeesters
  • De Anatomische Les van Dr. Nicolaes Tulp
  • Het Joodse Bruidje
  • De Vlucht naar Egypte
  • Zelfportret Rembrandt

Weetjes over Rembrandt van Rijn:

  • Rembrandt wordt gezien als de belangrijkste van 17de eeuwse Hollandse Meesters
  • Hoewel tegenwoordig met name de Rembrandt van Rijn schilderijen beroemd zijn, was hij bij leven vooral bekend vanwege zijn werk als etser. Hiermee maakte hij tot aan Italië naam.
  • Schilderijen Rembrandt staan bekend om het gebruik van licht-donker, en scherpe contrasten (ofwel clair-obscur)

Hoeveel schilderijen heeft Rembrandt van Rijn gemaakt?

Het oeuvre van Rembrandt van Rijn is veelomvattend in zijn lange carrière als kunstschilder. Tegenwoordig neemt men aan dat hij ruim 300 schilderijen heeft gemaakt, waarvan de Nachtwacht Rembrandt ‘s bekendste is. Daarnaast was hij ook een zeer getalenteerd etser en tekenaar. Ook prenten en tekeningen moeten daarom tot het oeuvre van Rembrandt kunst worden gerekend. Rembrandt maakte ongeveer 300 etsen - waarvan 20 zelfportretten- en 2000 tekeningen.

Klik op deze link voor een overzicht van de informatie die het RKD te bieden heeft over deze kunstenaar: https://rkd.nl/explore/artists/66219

 

Rembrandt Harmenszoon van Rijn in RKDimages

Rembrandt
Kop van een oude man met baard, en profiel naar links , 1633-1634
Christie's (London (England)) 2008-07-08, nr. 77
Rembrandt
Zittende oude man, voorwaarts leunend , 1631 gedateerd
Haarlem, Teylers Museum, inv./cat.nr. O* 50
Gerbrand van den Eeckhout naar Rembrandt
Oosterse ruiter , ca. 1645
Auktionshaus Kaupp 2012
navolger van Rembrandt
Borststuk van een jonge man , ca. 1629
Cambridge (Massachusetts), Fogg Museum, inv./cat.nr. 1969.56
navolger van Rembrandt
Borststuk van een man met een baret , ca. 1629
Cambridge (Massachusetts), Fogg Museum, inv./cat.nr. 1969.57
Bekijk hier alle 828 beelden