Mainmenu

Negentiende-eeuwse Atelierpraktijk

Koekkoek, Barend Cornelis, 1841
Citaat
Bibliotheek
Herinneringen en mededeelingen van een landschapschilder [Koekkoek, 1841]
Begindatum
1841
Trefwoord persoon
Koekkoek, Barend Cornelis (kunstenaar)
Koekkoek, Barend Cornelis (auteur/correspondent)
Aantal pagina´s
pp.98-101
Taal
Nederlands [TA]
Citaat
"ik maak vooraf geene teekeningen van het voorwerp of de voorwerpen, die ik op het doek of paneel wil schilderen, omdat ik het onaangenaam vind, tweemaal hetzelfde te maken, maar begin dadelijk het ontworpen plan op het doek te plaatsen. - Na mijne compositie eerst behoorlijk geschetst en beredeneerd te hebben, voornamelijk de schikking van licht en donker, begin ik dezelve met olieverw breed te schilderen, zooveel mogelijk trachtende de tint of het coloriet er in te brengen, in welke ik mijn landschap, of wat het zij, wil gezien hebben, als het geheel afgeschilderd is. Ik bepaal dadelijk en voor vast het effect van zonlicht, dag en schaduw, zonder mij met eenige uitvoerigheid op te houden. Hierdoor ben ik staat gesteld, om in mijne aangelegde schilderij een geheel, dat mijn geest reeds vóór dat ik begon te arbeiden zag, binnen korten tijd op het paneel of doek te zien, en over de harmonie der zamengestelde voorwerpen en kleuren te kunnen oordeelen, terwijl het mij tevens bij het opschilderen der schilderij gemakkelijker zal wezen, om er nog vele verbeteringen en verfraaijingen in te kunnen brengen. Verschillend zijn de wegen, die men kiest, om ergens te komen, dat is waar; maar waarom, als de brug vlak voor mij is, om aan den overkant te kunnen komen, de gracht omloopen? Er zijn schilders, die hun idee eest door eene ruwe schets op het papier brengen; vervolgens na deze schets eene uitvoerige teekening maken; deze nu wordt zoodanig uit-, door- en afgewerkt, dat zij alles moet bevatten, tot een grassprietje en stroohalmpje toe, wat de schilderij zal moeten voorstellen. Deze arbeid gedaan zijnde, wordt de teekening op het schilderdoek getrouw, maar waarlijk slaafsch gecopiëerd; hierbij bedient men zich doorgaans, na eerst de voorwerpen met krijt of potlood geplaatst te hebben, van eene rietpen en eene soort van bruinachtige schrijfinkt. Zoodra nu alles behoorlijk met deze vloeistof is omgetrokken, wordt palet en penseel in de hand genomen, en met het schilderen een begin gemaakt. De lucht wordt met kloeke verwen aangepakt, en in eenmaal geheel afgeschilderd, zoodanig, dat er niet ten tweedemale aan geraakt wordt; hierna wordt het verschiet op dezelfde wijze behandeld, en stukje voor brokje uitvoerig achter elkander afgeschilderd, en verder alle voorwerpen, tot aan het eind der schilderij, in dezelfde volgorde voltooid, totdat het schilderstuk af is. Daar in eene met water-, honig- of lijmverwen vervaardigde teekening altijd die fijnheid en kracht van kleuren zal blijven ontbreken, welke olieverwen vermogen op het doek te brengen, die daardoor meer natuur nabootsen, vind ik, dat men zeer weinig het doel nadert, om in dezelve het volle effect der schilderij te zien. De teekening kan, als zij de voorwerpen goed gedagt, beschaduwd en verlicht geeft, slechts als een leiding bij de uitvoering der schilderij dienen; als zij slechts tot leiding dient, waarom dan de moeite gedaan om dezelve zoo uitvoerig te teekenen? Was de schets niet toereikend genoeg, daar zij het eerste idee van de schilder bevat, om op het doek uitgewerkt te worden? Ik geloof ja: men kan naar dezelven eenen goede aanleg, met licht en donker behoorlijk op de plaatsen aangewezen, daarstellen; wie geeft mij daarenboven de verzekering, dat alle deelen mijner teekening met den meesten smaak gekozen zijn? Zweeft niet misschien, terwijl ik voor mijn schilderstuk zit, eene of andere schoonere gedachte voor mijnen geest? Zoo ja, dan geef ik aan dezelve gehoor, mijne schilderij verandert, en nutteloos wordt de uitvoerige teekening. De vrije kunstenaar moet ook den moed bezitten zich van zijne eerste ideën te kunnen losrukken, want de ondervinding leert ons, dat dezelve niet altijd zuiver, ja dikwijls valsch zijn. Driemaal een en hetzelfde onderwerp te behandelen, is vervelend; het eerste vuur der verbeelding verdooft reeds veel door eene koele beredenering. Welk een plagerij! Driemaal hetzelfde te maken. - Maar men behoeft dan ook zijne schilderij niet aan te leggen of te doodverwen.- Dit komt mij voor, meer een verlies dan eene winst te zijn.
Trefwoord
schilderen; compositie; detaillering (tekening); licht in het schilderij; technisch vaardig (geschilderd); penseelstreek; doorgewerkt (geschilderd); studieschets; olieverfstudie; schetsmatig schilderen; schilderij; ondertekening aanbrengen; waterverf; honingverf; lijmverf

Reacties

Geen reacties

Mijn selecties

Mijn selecties

Uw huidige selectie zal gewist worden. Wilt u doorgaan?