Mainmenu

Negentiende-eeuwse Atelierpraktijk

Veth, Jan, 1904-01-11
Citaat
Archief
Brievencollectie Jan Veth
Vorm
brief
Begindatum
1904-01-11
Einddatum
1904-01-11
Trefwoord persoon
Veth, Jan (kunstenaar)
Lugt, Herman (kunstenaar)
Leonardo da Vinci (kunstenaar)
Rafaël (kunstenaar)
Ingres, Jean-Auguste-Dominique (kunstenaar)
Holbein, Hans (I) (kunstenaar)
Holbein, Hans (II) (kunstenaar)
Clouet (kunstenaar)
Veth, Jan (ontvanger/aangeschrevene)
Lugt, Herman (auteur/correspondent)
Aantal pagina´s
9
Taal
Nederlands [TA]
Citaat
[1:1] Parijs 11 Jan 1904. Zeer geachte Heer Langzamerhand heb ik een soort gareel gevonden waarin ik loop, en aan nette, luchtige stal waar ik ’s avonds heentrek als ik mijn dagelijksche tijd heb afgedraafd. Ook het voer – maar dat zal u minder interesseren, en ik zal me bij ’t eerste bepalen. Jan heeft mij de eerste dagen voortgeholpen. Hij wilde zelf ook van atelier veranderen en samen hebben wij de verschillende ateliers bezocht. Wij werken nu op de academie Cola[rossi[?] midden in het quartier latin [1:2] Het bevalt me bijzonder goed. De ruimte is goed en het licht en de modellen zijn veel mooier dan de Amsterdamsche; zij zijn wel niet alijtd even bloeiend en frisch meer als ze misschien in hun jeugd waren, maar dat soort uitgekookte, zurige, regenachtermiddg in de 2de JanSteenstraat-achtige burgerlijke van de Amsterdamsche modellen is hier onbekend en dat is voor afwisseling bijzonder aangenaam. Ik werk er van 9-12, van 1-4 en van 7-10 met een kwartier rust elk uur; dit is me tot nu toe niet te vermoeiend. Over het algemeen wordt er nogal veel gewerkt, er zijn er verscheidene die er geregeld den geheelen dag zijn, maar [1:3] de qualiteit viel me nog niet erg mee. De meeste teekenen of schilderen handig en in korten tijd staat het doek vol en zit een figuur in elkaar; maar ik geloof dat hij in de meeste gevallen niet goed in elkaar zit. Correctie is er nogal veel, de vorige week heb ik zes maal een professeur bij me gehad. het is misschien niet een zeer goede correctie; wat er gezegd wordt raakt ook meestal geen hoofdzaken, maar toch is er altijd iets van te gebruiken. Ik geloof dat ik mij de eerste tijd maar bij teekenen zal bepalen, ik begin hoe langer hoe meer te voelen dat het niet mogelijk is zonder die grondslag goed voort te bouwen. Bij het portret van mevrouw van Hardenbroek tobde [1:4] ik na een maand werken nog met wat na een week in hoofdzaak goed had moeten zijn, en wat bij het verdere komen van ’t schilderij – alles teglijkertijd overzien en beheerscht moet worden is zooveel, dat die vaste basis er werkelijk wel onder mag zitten. U denkt zeker: ja, dat heb ik je altijd wel gezegd – Ik heb het ook altijd geloofd en ook wel en ook wel begrepen maar het is toch noodzakelijk dat men het zelf ondervindt. Wij hebben op ’t atelier drie modellen in de week; ’s ochtends, ’s middags en ’s avonds telkens een ander, dit lijkt me voor schilderen wel wat weinig, maar voor teekenen is het juist goed. Zondag zag ik in het louvre een teekening van da Vinci [2:5] voor een vrouwenportret. De teekening was zeer uitvoerig, ook de tamelijk bewerkelijke japon, en hij was klaarblijkelijk voor een schilderij bestemd want al de contouren waren met de grootste zorgvuldigheid omprikt zeker om ze op het doek of paneel over te brengen. Het merkwaardige was dat bij het overprikken waarschijnlijk ook naar de natuur gedaan heeft, want op verscheidene plaatsen, ook in ’t gezicht was hij van de geteekende contouren afgeweken. Van Raphael ook een bijzonder uitvoerige teekening voor een schilderij, al de contouren nageprikt. Ik schaamde mij toen ik dacht [2:6] aan ’t onvoldoende en onbeholpen teekeningtje dat ik voor mijn schilderij gemaakt had, toen ik het werk zag van deze heeren, die toch werkelijk niet zoo onhandig waren in de teekenkunst. Er is een prachtige collectie teekeningen: Italiaanse, oude Duitsche en Vlaamsche en 17de eeuwsche Hollandsche en Ingres. Van Holbein zijn heerlijke teekeningetjes van handen en portretjes, en van de oude Holbein een prachtig vrouwenkopje. De schilderijen van Clouet zijn misschien van een fijner kleurgevoel dan die van Holbein maar de laatste is toch dieper dunkt mij en inniger. Het portret [2:7] van Erasmus vind ik ongelooflijk mooi. Ook de teekeningen van Clouet zijn wel buitengewoon prachtig maar toch zijn die van Holbein van een dieper gevoel. Verder wilde ik u nog over Jan schrijven. er is geen openlijke crisis, ik geloof echter dat, al zegt hij niets, het vernielingenwerk innerlijk steeds voortgaat. Er is in ieder geval geen quaestie van genezing want dan zou er niets te merken moeten zijnen men met hem om kunnen gaan als met ieder ander. De eerste dagen ging het tamelijk goed; hij was alleen zenuwachtig en zette soms die groote rond zwarte oogen op. hij ging toen naar Amsterdam. Na zijn terugkomst waren wij rustiger samen als de eerste dagen en hadden gelegenheid eens wat te [2:8] praten en toen merkte ik bij hem hetzelfde wat hij ook in Katwijk had, alleen erger. Tegenspreken van alles, altijd gelijk willen hebben en dikwijls (onbewust natuurlijk) het gesprek op andere wegen brengen om je zoo vast te zetten. Zelfs bij gewone mededeelingen kan hij dikwijls niet met je mee denken, en zegt nonsens of een flauwe grap terug. Of het een manie op zichzelf is weet ik niet, miischien is het ook zoo te verklaren dat hij zich innerlijk onvast voelt en dat er geestelijk iets hapert waar hij aldoor mee moet vechten, en dat daardoor de behoefte in hem komt om geestelijk voor niemand onder te hoeven doen en te laten zien dat hij scherpzinnig regelmatig en verstandig denkt. Na 5 dagen echter voelde hij zelf dat het zoo niet ging [3:9] samen en kwam hij op een middag zeer zenuwachtig naar mij toe om te zeggen dat het beter was om niet meer samen te praten. Wij zeggen nu bij het binnenkomen en bij het weggaan goedendag en verder zit Jan stil voor zich uit te kijken. Gelukkig werken we alleen ’s middags samen want deze verstandhouding is niet prettig. Ik ben zeer verlangend eens te hooren hoe het met de bouw gaat van het nieuwe atelier […]
Trefwoord
kunstonderwijs; kunstenaarsmodel; werkwijze kunstenaar; invloed oude meesters; zelfgebouwd atelier

Reacties

Geen reacties

Mijn selecties

Mijn selecties

Uw huidige selectie zal gewist worden. Wilt u doorgaan?