Mainmenu

Vierde ESNA Talk: De anatomische les

ESNA (The European Society for Nineteenth-Century Art) heeft, samen met RKD, een serie online presentaties opgezet. Tien kunsthistorici presenteren in de komende maanden nieuw en actueel onderzoek over de kunst en cultuur van de lange negentiende eeuw.


Modeltekenen

In deze vierde ESNA Talk neemt Andrew Graciano ons mee in het onderzoek dat hij deed voor het boek (ed.) Visualizing the Body in Art, Anatomy, and Medicine sinds 1800: Models and Modeling uit 2019. Hij concentreert zich op een werk van de Tilburgse schilder Adriaan de Lelie (1755-1820), waarop een anatomische les te zien is. Graciano bestudeert de academische kunstpraktijken, en dan met name de tekensessies naar model. Werden (en worden) studenten aangemoedigd om het model te tekenen exact zoals ze hem zagen? Of werden ze juist aangespoord het model te verbeteren en anatomisch te idealiseren? Uit de ESNA Talk blijkt dat het antwoord op deze vraag varieert en afhankelijk is van tijd, locatie, school én docent. Duidelijk wordt dat deze antwoorden veelzeggend zijn voor de rol van de kunstpraktijken in de ruimste zin van het woord.


Andrew Graciano

Professor Andrew Graciano is hoogleraar kunstgeschiedenis (Europa 1700-1900) aan de University of South Carolina in de Verenigde Staten, waar hij sinds 2002 lesgeeft. Hij publiceerde een boek en verscheidene artikelen over de Engelse kunstenaar Joseph Wright of Derby, en de memoires van schilder en elektrowetenschapper Benjamin Wilson. De laatste tijd richt Graciano zich op Nederlandse geschiedenis, wetenschap en politiek rond 1800. In 2018 publiceerde hij een artikel in Oud Holland: ‘A Dutch Connection: Re-identifying a Portrait Subject at the London National Portrait Gallery.’ Hij toont hieraan aan dat de zittende man niet Tiberius Cavallo is, maar Cornelis R.T. Krayenhoff.

1. Adriaan de Lelie, De anatomieles van dr. Andreas Bonn, 1792, collectie Amsterdam Museum
2. Hendrik de Flines, Staand mannelijk naakt, met een reliëf waarop een vruchtbaarheidsgodin (Isis?) en een schild met het embleem van Felix Meritis, 1789, collectie Rijksmuseum Amsterdam
3. Jan Swart, Staand mannelijk naakt bij een zuiltje, 1789, collectie Rijksmuseum Amsterdam


The European Society for Nineteenth-Century Art

ESNA werd in 2012 opgericht door een groep academische onderzoekers, postdoctorale studenten en museumconservatoren en is gelieerd aan de Onderzoekschool Kunstgeschiedenis (OSK) en het RKD – Nederlands Instituut voor Kunstgeschiedenis. Hoewel ESNA in Nederland is gestart, wil zij in een breed internationaal veld actief zijn, omdat negentiende-eeuwse kunstenaars en kunst onderdeel waren van een internationaal netwerk, net als dat (kunsthistorisch) onderzoek naar de negentiende eeuw een grensoverstijgende aangelegenheid is.