Mainmenu

Portretfoto’s en familiealbums

Het RKD heeft een grote verzameling originele portretfoto’s uit de periode 1840-1920, waaronder een unieke collectie carte-de-visites en prachtige familiealbums. Doordat de geportretteerden bij naam bekend zijn, kunnen de foto’s dienen als referentiemateriaal voor geschilderde portretten.


Grote verzameling portretten

De omvangrijke collectie portretkunst is te danken aan het vroegere Iconografische Bureau dat is ondergebracht bij het RKD. In deze collectie bevinden zich onder andere circa 40.000 portretfoto’s van ‘gewone’ Nederlanders uit de periode 1840-1920. Een groot deel daarvan bestaat uit carte-de-visites: portretfoto’s op een kartonnen kaartje van circa 10,5 x 6,5 cm. Vanaf ca. 1860 konden welgestelde mensen zich op dat formaat laten fotograferen. Ze namen de carte-de-visites af in sets van zes tot twaalf stuks, om uit te delen aan familie, vrienden en kennissen. Mindervermogende mensen hadden kans om op een portretfoto terecht te komen als ‘bijfiguur’, bijvoorbeeld als lid van de huishouding.

1. Woodbury & Page, Portret van een onbekende man en Jacobus van Hoboken, 1889, uit fotoalbum Kolff IV, collectie RKD
2. Fotoalbum Gevers VI, 1885-1915, collectie RKD


Fotoalbums

De carte-de-visite werd in de negentiende eeuw een gewild verzamelobject. De portretjes werden bewaard in speciale insteekalbums, die dienst konden doen als gespreksonderwerp tijdens de visites die mensen in gegoede kringen moesten afleggen. Er werden fotoalbums samengesteld voor allerlei speciale gelegenheden en als geschenk aangeboden. Een prachtig voorbeeld is het rijk uitgevoerde fotoalbum dat werd samengesteld ter gelegenheid van de zilveren bruiloft van C.M.F. Kolff en E.J. van Stolk in 1887. Het is één van de bijzondere exemplaren in de collectie van het RKD, net als het album uit ‘de omgeving van koningin Sophie’. Nog regelmatig worden albums en losse portretfoto's aan het RKD aangeboden. Momenteel is een selectie van de fotoalbums te zien in de jubileumtentoonstelling van het RKD.

1. Fotoalbum Kolff IV, voorkant, 1887, collectie RKD
2. Fotoalbum Kolff IV, twee pagina’s, 1887, collectie RKD


In de jubileumtentoonstelling 90 jaar RKD. Acquisities 1932-2022 staat de vorming van de collectie van het RKD centraal. De expositie is nog te zien tot 11 november bij het RKD in Den Haag. Informatiespecialist Marieke de Natris vertelt meer over het fotoalbum Kolff-van Stolk in dit filmpje.