Mainmenu

RKD doet het onderzoek voor tentoonstelling Nederlanders in Parijs 1789 – 1914 in het Van Gogh Museum

Parijs! In de 19de eeuw – de tijd van grote omwentelingen op het gebied van politiek, wetenschap en kunst – trok Parijs kunstenaars aan uit heel Europa. Nieuwe generaties kunstenaars verlieten hun geboorteland en trokken naar de plek waar het allemaal gebeurde. Voor de groots opgezette tentoonstelling Nederlanders in Parijs 1789 – 1914 heeft conservator Mayken Jonkman van het RKD – Nederlands Instituut voor Kunstgeschiedenis voor het Van Gogh Museum onderzoek gedaan en is medeverantwoordelijk voor de keuze en opstelling van de werken. De zorgvuldig geselecteerde schilderijen laten de Franse hoofdstad zien door de ogen en harten van acht Nederlandse kunstenaars. Hun werk – van grote iconische werken als Boulevard de Clichy (1887) van Van Gogh tot kleine pareltjes als Balletdanseres (1886) van Breitner - wordt voor het eerst getoond in samenhang met werk van hun Franse tijdgenoten.

 

Vriendschap

Met zijn vele creatieve broedplaatsen, tentoonstellingen en kunstopleidingen oefende Parijs gedurende de hele 19de eeuw een magische aantrekkingskracht uit op kunstenaars uit alle windstreken. Nederlanders als Scheffer en Jongkind vertrokken naar ‘de kunsthoofdstad van de wereld’ met als doel te exposeren, te verkopen en nieuwe contacten te leggen. In academies, privé-ateliers, salons, cafés en op de grandioze boulevards ontmoetten Nederlandse en Franse kunstenaars elkaar. Geïnspireerd door vriendschap en achtergrond ontwikkelden zij letterlijk en figuurlijk grensoverschrijdende werken. Kunstenaars als Jongkind, Breitner, Van Gogh, Van Dongen en Mondriaan ontwikkelden sámen met Monet, Degas, Signac, Pissarro, Cézanne, Braque en Picasso nieuwe stijlen en technieken.

Nederlanders in Parijs laat zien hoe deze uitwisseling tot stand kwam en wat de impact hiervan was op zowel de Nederlandse als de Franse kunst. Want Franse kunstenaars beïnvloedden niet alleen Nederlandse kunstenaars, omgekeerd drukten de Nederlandse kunstenaars ook hun stempel op Franse kunst. Zo leerde Jongkind Monet, Boudin en Sisley het licht vastleggen op doek. Eenmaal terug in Nederland inspireerden de Parijsgangers hun Nederlandse schildervrienden: Breitner nam het Franse impressionisme mee naar huis waardoor Isaac Israels, net als Breitner, ballerina’s en naakten begon te schilderen; iets wat in Nederland voor die tijd vrij ongebruikelijk was.

 

Franse kunstenaars beïnvloedden niet alleen het werk van Nederlandse kunstenaars, omgekeerd drukten de Nederlandse kunstenaars ook hun stempel op Franse kunst.

 

 © Kees van Dongen, De blauwe japon, 1911, c/o Pictoright Amsterdam 2017
© Kees van Dongen, De blauwe japon, 1911, c/o Pictoright Amsterdam 2017

Liefdesgeschiedenis

In Nederlanders in Parijs 1789 - 1914 wordt in acht hoofdstukken die elk gewijd zijn aan een Nederlandse kunstenaar in Parijs het bewogen verhaal van de Franse 19de eeuw verteld. De tentoonstelling laat zich lezen als een gepassioneerde liefdesgeschiedenis tussen Nederland en Frankrijk: schilders nemen de toeschouwer mee naar het steeds veranderende Parijs en laten de stad door hún ogen en harten zien. Met hun verbeelding van de beroemde Haussmann-boulevards, nieuwe uitgaansgelegenheden als de Folies Bergère en buurten als Montmartre laten kunstwerken (de ontwikkeling van) de Franse hoofdstad zien. Heden en verleden ontmoeten elkaar hier: de ene plek is nog herkenbaar voor de hedendaagse bezoeker van de Franse hoofdstad, de andere volledig veranderd.

 

Nederlanders in Parijs is als een liefdesgeschiedenis tussen Nederland en Frankrijk, waarin schilders je meenemen naar het steeds veranderende Parijs en de stad door hun ogen en harten laten zien.

 

Internationaal

Nederlanders in Parijs 1789 – 1914, een samenwerking met het Petit Palais in Parijs, is een unieke tentoonstelling. Er worden meer dan 130 werken getoond van grote namen (David, Géricault, Corot, Monet, Degas, Van Gogh, Van Dongen, Picasso, Mondriaan, Cézanne en Braque) tot minder bekende kunstenaars (Van Spaendonck, Van Dael, Scheffer, Tassaert, Jongkind, Sisley, Kaemmerer, Boldini, Boudin, Breitner, Signac, Sluijters, Jozef en Isaac Israëls). Een keur aan bruiklenen – afkomstig uit diverse musea en privécollecties uit Frankrijk en de Verenigde Staten en vaak voor het eerst in Nederland – zijn te bewonderen in de tentoonstelling.

 

Frankrijkjaar 2017 en Nederlanders in Barbizon

Nederlanders in Parijs 1789 - 1914 is onderdeel van het Frankrijkjaar 2017 in het Van Gogh Museum. Andere succesvolle tentoonstellingen hierin waren Daubigny, Monet, Van Gogh en Prints in Paris 1900. Van 27 oktober 2017 t/m 7 januari 2018 is in De Mesdag Collectie in Den Haag de tentoonstelling Nederlanders in Barbizon te zien, een aanvullend hoofdstuk op de tentoonstelling Nederlanders in Parijs 1789 - 1914.

Informatie